Wstępna analiza wyników wyborczych

Wielotygodniowa, szczególnie wytężona praca członków i sympatyków RACJI Polskiej Lewicy doczekała się 12 listopada swojego finału. To były trzecie wybory, w których zaakcentowaliśmy swoją obecność na listach wyborczych w skali całego kraju. Możemy już dokonać pierwszych podsumowań i wyciągnąć wnioski. Łącznie na wszystkich kandydatów partii padło 60401 głosów.

Dlaczego tak poważnie potraktowaliśmy wybory do sejmików? Otóż ich ranga w znacznym stopniu odpowiada wyborom do Sejmu, a wyniki są najbardziej zbliżone do preferencji politycznych głosujących Polaków. Na ich podstawie mogliśmy oszacować przybliżone poparcie dla RACJI i skonfrontować je z wynikami roku ubiegłego. Łącznie na naszych kandydatów do sejmików wyborcy oddali 53322 głosy, co dało 0,44 proc. poparcia w skali kraju. Z przyczyn technicznych nasi reprezentanci nie byli obecni na sześciu listach, można więc przyjąć, że ogólny wynik raczej na pewno sięgnąłby liczby 55 tysięcy.

Czy powyższy rezultat możemy uznać za sukces, czy może raczej za porażkę? Wydaje się, że żadna z tych odpowiedzi nie jest do końca właściwa. Trudno mówić o sukcesie, gdy partia nie osiąga nawet 1 proc. poparcia. Z drugiej jednak strony ubiegłoroczny wynik był wyraźnie gorszy – 28266 głosów i 0,24 proc. Widać więc wzrost poparcia o niemal sto procent. Przy tym nie można zapomnieć o ilości samych kandydatów – 113 do 84. Oznacza to, że partia uzyskała dwa razy tyle głosów, co rok temu, przy mniejszej o jedną trzecią liczbie kandydatów.

Także inne czynniki nie pozostają bez znaczenia. Pierwszy z nich to całkowita nieobecność naszej nazwy, loga i kandydatów w mediach, głównie telewizyjnych. O ile marki czterech ugrupowań - filarów porozumienia były w nich obecne często, o tyle w przypadku RACJI ciężar poinformowania wyborców o kandydaturze spoczywał wyłącznie na kandydatach, z pomocą tygodnika „Fakty i Mity” oraz Internetu. Nie można też nie wspomnieć o drastycznej rozbieżności w wysokości środków finansowych kandydatów RACJI i dominujących partii. Otwarcie musimy powiedzieć, że część naszych reprezentantów prawie zupełnie nie zaangażowała się w swoją promocję. Zajmowane odległe, najczęściej środkowe miejsca na listach nie gwarantowały jakichkolwiek głosów przypadkowych, co pozwala wysnuć wniosek, że wszystkie „krzyżyki” postawione przy nazwiskach naszych ludzi były w pełni świadome.

Analiza poszczególnych rezultatów pokazuje, jak kształtuje się poparcie RACJI w konkretnych województwach. Spójrzmy na porównanie:

województwo - ilość (2005) – ilość (2006) – różnica – poparcie w woj.

śląskie: 4521 / 8547 / +89% / 0,63%
kujawsko-pomorskie: 1781 / 1457 / -18% / 0,24%
lubuskie: 813 / 1382 / +70% / 0,44%
opolskie: 498 / 853 / +71% / 0,30%
zachodniopomorskie: 2421 / 2798 / +16% / 0,52%
wielkopolskie: 4110 / 4593 / +12% / 0,45%
podlaskie: 917 / 1673 / +82% / 0,43%
lubelskie: 1045 / 2892 / +177% / 0,39%
dolnośląskie: 1910 / 5369 / +181% / 0,59%
mazowieckie: 4071 / 7523 / +85% / 0,43%
małopolskie: 2281 / 2988 / +31% / 0,29%
podkarpackie: 1582 / 2009 / +27% / 0,29%
łódzkie: 2482 / 5175 / +108% / 0,63%
pomorskie: 2288 / 2372 / +4% / 0,33%
świętokrzyskie: 851 / 2316 / +172% / 0,51%
warmińsko-maz.: 1249 / 1374 / +10% / 0,30%

Najważniejsze uwagi:

# województwa o największym poparciu procentowym: łódzkie, śląskie, dolnośląskie, zachodniopomorskie,
# województwa o najniższym poparciu procentowym: opolskie, podkarpackie, warmińsko-mazurskie, małopolskie,
# województwa o największym wzroście poparcia: dolnośląskie, lubelskie, świętokrzyskie
# województwa o spadku poparcia: kujawsko-pomorskie,
# województwa o największej ilości głosów: śląskie, mazowieckie, dolnośląskie, łódzkie.

Praktycznie w każdym województwie nastąpił mniejszy lub większy wzrost ilości głosów, a także procentowe poparcie dla partii. Przy tym nie wolno zapominać, że maksymalnie w jednym województwie było tylko siedmiu naszych kandydatów. W związku z tym nie możemy dokonać bezpośredniego odniesienia do wyników innego komitetu, który startował pod własną nazwą i wystawiał zwykle około tysiąca swoich kandydatów do sejmików.

RACJA nie wystawiła do wyborów kandydatów o znanych nazwiskach, pojawiających się w mediach. Przeważnie byli to ideowi działacze, którzy prowadzili skromną kampanię. Tym bardziej wyróżniają się niektóre indywidualne wyniki:

- Joanna Gajda – 3637 głosów (1,69% w części Warszawy), czwarty rezultat listy;
- Elżbieta Smolińska – 1956 głosów (1,08% na Dolnym Śląsku), trzeci rezultat listy;
- Katarzyna Bomba-Bogun – 1865 głosów (1,16% na Śląsku);
- Marian Kotowicz – 1860 głosów (0,91% na Śląsku), trzeci rezultat listy;
- Małgorzata Majdańska – 1372 głosy (1,36% w Łodzi), czwarty rezultat listy;
- Sławomir Bartol – 1274 głosy (0,72% w Wielkopolsce),
- Kazimierz Zych – 1251 głosów (0,63% na Śląsku), czwarty rezultat listy;
- Jan Cedzyński – 1248 głosów (1,24% w świętokrzyskim), trzeci rezultat listy.

Poza tym wielu innych kandydatów przekroczyło próg tysiąca głosów, wielu było w czołówce swojej listy, często pokonując kandydatów Socjaldemokracji, Unii Pracy czy Partii Demokratycznej, a nawet SLD.

Sejmikowy wynik wyborów RACJI oceniam jako dobry, wyraźnie pokazujący wzrost poparcia, na pewno też mobilizujący, a jednocześnie zdecydowanie niewystarczający, ponieważ niewątpliwie potencjał partii jest o wiele większy. Partii, która ze swojej istoty musi startować w wyborach, ale równocześnie realizować niezwykle istotną misję na gruncie ideowości, czym nie może się pochwalić cały szereg innych organizacji, z parlamentarnymi na czele.

Mimo że rady powiatów i gmin nie były naszym istotnym celem, także na tych poziomach pojawili się nasi kandydaci. Uzyskali oni łączny wynik 7079 głosów. Na tym tle pod względem ilości szczególnie wyróżnili się Jerzy Śnieg w Kwidzyniu (857 głosów), Teresa Jakubowska (402), Jolanta Komorowska (345). Natomiast największe poparcie dla RACJI w danym okręgu uzyskali:

- Włodzimierz Frankiewicz (Lądek) – 21,7 proc.,
- Jerzy Śnieg (Kwidzyn) – 7,33 proc.,
- Edward Kowalski (Gniezno) – 2,24 proc.,
- Klaudiusz Dembicki (Sanok) – 2,04 proc.,
- Daniel Ptaszek (Zawiercie) – 1,82 proc.,
- Rafał Chromik (Brzeszcze) – 1,71 proc.,
- Jolanta Komorowska – 1,58 proc.,
- Wacław Olczak (Stargard Szcz.) – 1,53 proc.,
- Grzegorz Stalmach (Kołobrzeg) – 1,28 proc.

Sumując wszystkie głosy, jakie padły na kandydatów RACJI, uzyskujemy liczbę 60401.

Jan Barański, przewodniczący RACJI, pisze w artykule „Krajobraz po wyborach” (Fakty i Mity): „Już krótkie spojrzenie na wstępne wyniki uzyskane przez koalicję Lewica i Demokraci oraz komitet Polskiej Partii Pracy wskazują, ze decyzja RACJI Polskiej lewicy o przystąpieniu do wspólnej, lewicowej koalicji wyborczej była słuszną decyzją. A bycie poza nią – błędem.” Podobnie jak przewodniczący, nie mam wątpliwości co do słuszności decyzji Rady Krajowej o wspólnym starcie z SLD. Poza efektami wyborczymi udało się nawiązać dobre relacje z innymi organizacjami lewicowymi, co powinno skutkować wieloma ciekawymi inicjatywami w terenie. I jak pisze Barański: „Od przemyśleń, decyzji i działań liderów poszczególnych ugrupowań zależeć będzie przebieg tego procesu” – procesu odbudowywania pozycji polskiej lewicy. Ale członkowie i sympatycy RACJI nie mogą zapominać o swojej misji i wspólnej budowie naszej organizacji tak, aby w pełni wykorzystać jej potencjał.

DANIEL PTASZEK